داریوش حشمت، رئیس هیات مدیره پخش رازی در گفتوگو با سالمخبر:
پخش رازی سه همت از دانشگاههای علومپزشکی و مراکز دولتی طلبکار است
قیمتگذاری غلط، بدهیهای معوق و چکهای برگشتی؛ سهگانهای که زنجیره پخش دارو را فلج کرده است
تاریخ انتشار :
شنبه ۸ شهريور ۱۴۰۴ ساعت ۱۲:۴۵
کد مطلب : ۱۹۶۲۵
سالمخبر: زنجیرهی تامین دارو امروز زیر فشار کمبود نقدینگی، سیاستهای انقباضی بانکها و بدهیهای انباشته دولت گرفتار شده است.
داریوش حشمت، رئیس هیات مدیره پخش رازی در گفتوگو با سالمخبر با بیان این مطلب افزود: «مشکل نقدینگی که در کل اقتصاد کشور پدید آمده، با شدتی مضاعف در صنعت دارو انعکاس یافته است. گردش مالی که میتوانست در این حوزه مولد باشد، با جایگزینی ارز ترجیحی به ارز آزاد و عدم پیشبینی منابع جبرانی، به بنبست رسیده است.»
وی افزود: «بانکها نیز، به دلیل سیاستهای انقباضی خود، عملاً از ایفای نقش حمایتی بازماندند و تسهیلات درخوری برای صنعت دارو فراهم نکردند.»
مسیر طولانی تولید، بیسرمایه و بیپشتوانه
وی در ادامه به دشواریهای مسیر تولید اشاره کرده و میگوید: «از لحظه ثبت سفارش مواد اولیه تا ورود آن به کشور و سپس تولید دارو و در نهایت تحویل آن به شرکتهای پخش، دستکم شش ماه زمان میبرد. وقتی نقدینگی در این چرخه وجود نداشته باشد، کل این زنجیره معیوب میشود. نتیجه آن چیزی نیست جز اختلال در تأمین نیاز دارویی بیماران.»
حشمت همچنین یادآوری کرد که حتی ابزارهای نوینی همچون «اوراق گام ارزی» که با همکاری بانک مرکزی طراحی شده بود، نیز به سرانجام نرسید: «به دلیل نواقص کارشناسی، این طرح در بانکها مسکوت ماند و نتوانست منابع لازم برای تأمین مواد اولیه شرکتها را آزاد کند. در شرایطی که کشور حتی به ناچار بخشی از ذخایر استراتژیک دارویی خود را در فضای ملتهب جنگ مصرف میکرد، این نقیصه همچنان پابرجا ماند.»
بدهیهای معوق؛ پولی که از صنعت خارج شد
یکی از جدیترین چالشها، به گفته او، حجم مطالبات معوق است. او تصریح میکند: «بیشترین مطالبات ما از دانشگاههای علوم پزشکی و مراکز دولتی است. تنها شرکت پخش رازی بیش از سه هزار میلیارد تومان از این نهادها طلبکار است و مجموع پخشهای بزرگ خصولتی در کشور بیش از ۲۱ هزار میلیارد تومان طلب دارند. این مبلغ، سرمایهای است که از صنعت خارج شده و تا زمانی که بازنگردد، نقدینگی لازم برای تداوم تولید و پخش وجود نخواهد داشت.»
چکهای برگشتی؛ فشار مضاعف بر داروخانهها
اما بحران به همینجا ختم نمیشود. مدیرعامل پخش رازی در بخش دیگری از سخنانش به معضل چکهای برگشتی داروخانهها اشاره میکند: «داروخانهها در حالت عادی مطالبات خود را از طریق چک به شرکتهای پخش پرداخت میکنند. اما کاهش فروش در ماههای اخیر، بهویژه در شرایط جنگی و رکود اقتصادی، موجب شد تعداد چکهای برگشتی افزایش چشمگیری یابد.»
او با اشاره به پیامدهای این وضعیت توضیح میدهد: «بر اساس قوانین، با برگشت خوردن چک، سیستم سمات بانک مرکزی فعال شده و حسابهای داروخانه مسدود میشود. این یعنی داروخانه دیگر امکان صدور چک جدید ندارد و عملاً فعالیت روزمرهاش مختل میشود. طبیعی است که در چنین شرایطی، زنجیره تأمین دارو از آخرین حلقه نیز دچار گسست میشود.»
حشمت تأکید میکند که شرکتهای پخش ناچار شدهاند برای حفظ پایداری شبکه دارو، با داروخانهها همراهی و همکاری کنند: «این همراهی گرچه موقتاً روند عرضه را سر پا نگه میدارد، اما بدون مداخله دولت و بازپرداخت بدهیها، پایدار نخواهد بود.»
پلن توزیع دستوری و ناکارآمدیهای آن
وی در پاسخ به پرسشی درباره انتقادها نسبت به نظام توزیع دارو، او چنین توضیح میدهد: «برنامه توزیع توسط سازمان غذا و دارو تعیین میشود و ما صرفاً مجری آن هستیم. گاهی به دلیل جابهجایی جمعیت، کمبود یک دارو در منطقهای و وفور آن در منطقهای دیگر دیده میشود. راهکار این مسئله، جابهجایی سریع میان استانهاست، اما این امر نیازمند سرعت عمل سازمان غذا و دارو در صدور مجوز است.»
رئیس هیات مدیره پخش رازی به حجم توزیع دارو اشاره کرده و گفت: «سال گذشته حدود ۱۲ هزار میلیارد تومان دارو توسط ما توزیع شد و امسال پیشبینی میکنیم این رقم به بیش از ۱۶ هزار میلیارد تومان برسد.» او با تأکید بر اینکه این رشد ریالی نشانه افزایش هزینههاست نه بهبود واقعی بازار، هشدار میدهد: «اگر نقدینگی به چرخه بازنگردد، این ارقام تنها تصویری فریبنده از بازاری است که در واقع در حال فرسایش است.»
داریوش حشمت، رئیس هیات مدیره پخش رازی در گفتوگو با سالمخبر با بیان این مطلب افزود: «مشکل نقدینگی که در کل اقتصاد کشور پدید آمده، با شدتی مضاعف در صنعت دارو انعکاس یافته است. گردش مالی که میتوانست در این حوزه مولد باشد، با جایگزینی ارز ترجیحی به ارز آزاد و عدم پیشبینی منابع جبرانی، به بنبست رسیده است.»
وی افزود: «بانکها نیز، به دلیل سیاستهای انقباضی خود، عملاً از ایفای نقش حمایتی بازماندند و تسهیلات درخوری برای صنعت دارو فراهم نکردند.»
مسیر طولانی تولید، بیسرمایه و بیپشتوانه
وی در ادامه به دشواریهای مسیر تولید اشاره کرده و میگوید: «از لحظه
حشمت همچنین یادآوری کرد که حتی ابزارهای نوینی همچون «اوراق گام ارزی» که با همکاری بانک مرکزی طراحی شده بود، نیز به سرانجام نرسید: «به دلیل نواقص کارشناسی، این طرح در بانکها مسکوت ماند و نتوانست منابع لازم برای تأمین مواد اولیه شرکتها را آزاد کند. در شرایطی که کشور حتی به ناچار بخشی از ذخایر استراتژیک دارویی خود را در فضای ملتهب جنگ مصرف میکرد، این نقیصه همچنان پابرجا ماند.»
بدهیهای معوق؛ پولی که از صنعت خارج شد
یکی از جدیترین چالشها، به گفته او، حجم
چکهای برگشتی؛ فشار مضاعف بر داروخانهها
اما بحران به همینجا ختم نمیشود. مدیرعامل پخش رازی در بخش دیگری از سخنانش به معضل چکهای برگشتی داروخانهها اشاره میکند: «داروخانهها در حالت عادی مطالبات خود را از طریق چک به شرکتهای پخش پرداخت میکنند. اما کاهش فروش در ماههای اخیر، بهویژه در شرایط جنگی و رکود اقتصادی، موجب شد تعداد
او با اشاره به پیامدهای این وضعیت توضیح میدهد: «بر اساس قوانین، با برگشت خوردن چک، سیستم سمات بانک مرکزی فعال شده و حسابهای داروخانه مسدود میشود. این یعنی داروخانه دیگر امکان صدور چک جدید ندارد و عملاً فعالیت روزمرهاش مختل میشود. طبیعی است که در چنین شرایطی، زنجیره تأمین دارو از آخرین حلقه نیز دچار گسست میشود.»
حشمت تأکید میکند که شرکتهای پخش ناچار شدهاند برای حفظ پایداری شبکه دارو، با داروخانهها همراهی و همکاری کنند: «این همراهی گرچه موقتاً روند عرضه را سر پا نگه میدارد، اما بدون مداخله دولت و بازپرداخت بدهیها، پایدار نخواهد بود.»
پلن توزیع دستوری و ناکارآمدیهای آن
وی در پاسخ به پرسشی درباره انتقادها نسبت به نظام توزیع دارو، او چنین توضیح
رئیس هیات مدیره پخش رازی به حجم توزیع دارو اشاره کرده و گفت: «سال گذشته حدود ۱۲ هزار میلیارد تومان دارو توسط ما توزیع شد و امسال پیشبینی میکنیم این رقم به بیش از ۱۶ هزار میلیارد تومان برسد.» او با تأکید بر اینکه این رشد ریالی نشانه افزایش هزینههاست نه بهبود واقعی بازار، هشدار میدهد: «اگر نقدینگی به چرخه بازنگردد، این ارقام تنها تصویری فریبنده از بازاری است که در واقع در حال فرسایش است.»