سرخک حافظه ایمنی بدن را پاک یا ۵ سال به عقب برمی‌گرداند

سالم‌خبر: سرخک ممکن است حتی پس از پایان تب و بثورات پوستی، اثر خود را بر بدن ادامه دهد؛ تازه‌ترین مطالعات نشان می‌دهد این بیماری با ایجاد پدیده‌ای موسوم به «فراموشی ایمنی» می‌تواند بخشی از حافظه سیستم ایمنی را از بین ببرد و فرد را برای ماه‌ها و حتی تا پنج سال در برابر برخی عفونت‌ها آسیب‌پذیرتر کند.

به گزارش سالم‌خبر به نقل از سیدرپ CIDRAP، سرخک معمولاً با تب شدید، حساسیت دردناک به نور و بثورات پوستی شناخته می‌شود اما بخش مهمی از آسیب این ویروس در سطح قابل مشاهده نیست. ویروس سرخک می‌تواند سلول‌های حافظه سیستم ایمنی را هدف قرار دهد و با از بین بردن آنها، بخشی از توانایی بدن برای شناسایی و مقابله با عفونت‌هایی را که فرد پیش‌تر در برابر آنها ایمنی پیدا کرده بود، کاهش دهد.

مایکل مینا، متخصص بیماری‌های عفونی و یکی از پژوهشگران اصلی مطالعات مربوط به اثر سرخک بر سیستم ایمنی، می‌گوید تب و بثورات پوستی تنها بخش قابل مشاهده آسیب هستند و بخش عمده اثرات ویروس در سیستم ایمنی رخ می‌دهد.

این پدیده که «فراموشی ایمنی» نامیده می‌شود تقریبا در تمام افراد مبتلا به سرخک رخ می‌دهد، هرچند شدت آن می‌تواند متفاوت باشد. میزان آسیب به عواملی مانند تعداد سلول‌های حافظه ایمنی از دست‌رفته، نوع سلول‌های آسیب‌دیده، سن و وضعیت سلامت فرد بستگی دارد.

پیامد این وضعیت می‌تواند افزایش حساسیت فرد به عفونت‌هایی باشد که پیش‌تر در برابر آنها ایمنی داشته است. برای مثال، کودکی که بخشی از ایمنی خود در برابر عفونت‌های تنفسی را از دست می‌دهد ممکن است دوباره با عفونت‌هایی مواجه شود که قبلاً پشت سر گذاشته بود. در موارد شدیدتر، از دست رفتن ایمنی ناشی از واکسن سیاه‌سرفه یا بیماری‌هایی مانند آبله‌مرغان می‌تواند پیامدهای جدی‌تری داشته باشد.

این نگرانی با توجه به بیش از ۶ هزار مورد ابتلا به سرخک در کمتر از دو سال اهمیت بیشتری پیدا کرده است. 

کودکان مبتلا به سوءتغذیه یا بیماری‌های زمینه‌ای نیز آسیب‌پذیرتر هستند. تیتانجی، متخصص بیماری‌های عفونی با اشاره به تجربه درمان کودکان مبتلا به سرخک در کامرون می‌گوید: کودکانی که پس از ابتلا به سرخک از بیمارستان مرخص می‌شوند، ممکن است در یک تا دو سال بعد چندین بار به دلیل عفونت‌های ویروسی، باکتریایی یا انگلی دوباره بستری شوند.

اما این پیامد تنها مختص کشورهای کم‌برخوردار نیست. مطالعات انجام‌شده در آلمان، اسرائیل، سوئیس و بریتانیا نیز شواهدی از فراموشی ایمنی پس از سرخک ارائه کرده‌اند و نشان داده‌اند کودکان مبتلا به سرخک در ادامه بیشتر به پزشک مراجعه کرده یا به آنتی‌بیوتیک نیاز پیدا کرده‌اند.

اهمیت این یافته‌ها در شرایطی بیشتر می‌شود که پوشش واکسیناسیون کاهش یابد و موارد سرخک افزایش پیدا کند. دو دوز واکسن MMR حدود ۹۷ درصد در پیشگیری از سرخک مؤثر است و همچنان مهم‌ترین ابزار پیشگیری از بیماری و عوارض دیررس آن محسوب می‌شود.

بنابراین، خطر سرخک با ناپدید شدن بثورات پوستی پایان نمی‌یابد؛ آسیب به حافظه سیستم ایمنی می‌تواند یک پیامد چندساله برای فرد باقی بگذارد و زمینه را برای عفونت‌های بعدی فراهم کند.